Marta Hermanowicz - "Koniec"
Debiutancka książka Marty Hermanowicz to opowieść o pewnej rodzinie, głównie o jej żeńskich przedstawicielkach. Historia, która zaczyna się na Wołyniu we wsi Chrobrowicze, wyznacza kolejne przystanki odmierzane latami wojny i powojnia. W "Końcu" nie ma jednak chronologii, przeplatają się daty, miejsca, osoby, obrazy, zdarzenia. Znaczące są dwie postaci, Malwina i jej babka Lotka, która doświadczyła wywózki na Syberię. Wnuczka śni jej sny. Poznajemy "sielskie" życie na Kresach, nieludzkie warunki łagrowej egzystencji, wędrówkę z armią Andersa i wreszcie życie na terenach poniemieckich w Nowej Soli. Mogłabym uznać, że przecież te wszystkie tematy znam, opisywano je wiele razy. Jednak w prozie Hermanowicz znajduję nowe spojrzenie. Po przede wszystkim kwestia traumy transgeneracyjnej. Autorka bardzo ciekawie mówi o tym w wywiadzie w radiowej Trójce. Podobno trauma może trwać do trzeciego, a może i do czwartego pokolenia. Pewnie warto by tu sięgnąć i do książki Michała B...